Raport 2015

Sprawozdanie Fundacji Media 3.0 to dokument podsumowujący działania fundacji w roku 2015 obejmujący rozliczenie finansowe oraz upublicznienie najważniejszych informacji związanych z aktywnością fundacji. W raporcie dzielimy się nie tylko wszystkim pozytywnym, co wydarzyło się w trakcie całego roku, ale także tym, czego nie udało się nam osiągnąć i wnioskami jakie wyciągnęliśmy. To pierwsze tego typu sprawozdanie fundacji, w którym przedstawiamy konkretne działania, podajemy dokładne liczby, a wszystko po to, aby cała aktywność fundacji była w pełni transparentna.



Unsplashed background img 1

Transparentność, społeczeństwo informacyjne, dziennikarstwo, nowe technologie internetowe.

Celem Fundacji Media 3.0 jest działanie na rzecz transparentności władz publicznych, wykorzystywania i otwierania danych publicznych oraz kreowanie społeczeństwa informacyjnego. Dlaczego? Ponieważ pragniemy społeczeństwa świadomego, aktywnego, które swe decyzje opiera na informacjach i danych prawdziwych oraz łatwo dostępnych, społeczeństwa będącego zbiorem ludzi, którzy potrafią korzystać z informacji w świecie cyfrowym. Nasze cele w szczególności realizujemy poprzez tworzenie narzędzi internetowych przetwarzających dane publiczne oraz prowadzenie serwisów internetowych.


Rok 2015 w kilku słowach

Rok 2015 to dla nas drugi rok funkcjonowania naszej organizacji i był dla nas bardzo ważny z kilku powodów. Po pierwsze rozpoczęliśmy realizację naszego strategicznego projektu ktorzadzi.pl. Po drugie rozpoczęliśmy wdrażanie naszego planu dywersyfikacji przychodów fundacji, rozpoczynając realizację usług płatnych. W trakcie roku nasze działania koncentrowaliśmy łącznie na 6 projektach i we wszystkich osiągnęliśmy zakładane rezultaty. Z początkiem 2015 otworzyliśmy także biuro w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu, gdzie skoncentrowaliśmy nasze działania dziennikarskie z serwisu ktorzadzi.pl oraz te związane z lobbowaniem na rzecz otwierania danych publicznych. W rok 2016 wchodzimy z zapałem do dalszego działania na rzecz transparentności i kreowania społeczeństwa informacyjnego z budżetem pozwalającym realizację założonych na ten rok celów.



Unsplashed background img 2

Dostęp do informacji publicznej,czyli transparentność, otwarte państwo

Działając na rzecz transparentności i otwierania danych publicznych tworzymy narzędzia automatycznie pobierające i formatujące dane, informacje publiczne pozyskujemy także w trybie Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej czy prawa prasowego. W 2015 roku uzyskane w ten sposób informacje zaczęliśmy publikować. Obecnie testujemy narzędzia z aplikacji Google Drive, gdzie można m.in. znaleźć ewidencję kierowniczych stanowisk w państwie od roku 1944. We wrześniu i październiku pracowaliśmy nad analizami oświadczeń majątkowych posłów. Postanowiliśmy przyjrzeć się najnowszym oświadczeniom majątkowym na koniec VII kadencji Sejmu. Niestety wszystkie oświadczenia wypisywane są ręcznie przez samych posłów, co sprawia, że trudno je weryfikować i porównywać. Wspólnie z serwisem mamprawowiedziec.pl Stowarzyszenia 61, podjęliśmy próbę przepisania oświadczeń i stworzenia ich wizualizacji. Efekty tej pracy można znaleźć na stronie ktorzadzi.pl. W grudniu rozpoczęliśmy także prace nad serwisem otwartepanstwo.pl, który w zamierzeniu ma umożliwić łatwy dostęp do dokumentów administracji rządowej i centralnej, stworzony został projekt serwisu. 15 października przeszkoliliśmy 30 dziennikarzy z całej Polski z zagadnień prawnych związanych z dostępem do informacji publicznych oraz narzędzi do ich przetwarzania. W styczniu z kolei premierę miała aplikacja Parlament, czyli pierwsza aplikacja udostępniająca “na żywo” dane z polskiego parlamentu.

Dążymy do społeczeństwa świadomego i aktywnego, którego decyzje oparte są na weryfikowalnych danych
Unsplashed background img 2

Kreowanie społeczeństwa informacyjnego

W roku 2015 zintensyfikowaliśmy działania realizujące misję kreowania społeczeństwa informacyjnego. Przede wszystkim, działając na rzecz transparentności i otwierania danych publicznych poprzez budowanie narzędzi internetowych, zaczęliśmy borykać się z problemami kadrowymi w zakresie technologicznego budowania naszych narzędzi. Stąd powstała idea rozwijania kompetencji cyfrowych w szczególności tych związanych z programowaniem wśród osób młodych. Od 10 do 18 października uczestniczyliśmy w Europejskim Tygodniu Kodowania organizując 16 spotkań z programowaniem w szkołach średnich na terenie 10 województw. W trakcie ETK uczestniczyliśmy także w debacie w Centrum Nauki Kopernik "Jaka jest przyszłość nauki programowania w Polsce?”. W grudniu 2015 roku wydaliśmy elektroniczny podręcznik do nauki programowania autorstwa prof. Marleny Plebańskiej, Barbary Halskiej oraz Pawła Bensela. W celu zwiększenia kompetencji z zakresu programowania stworzyliśmy też pierwszą w Polscę interaktywną platformę do nauki wielu języków programistycznych apki.org. Przez cały rok wspieraliśmy także wiele organizacji pozarządowych z wykorzystywania narzędzi ICT w codziennej pracy, w szczególności wykorzystywania danych publicznych w działalności strażniczej.


Nauka programowania może opierać się na kreatywnym podejściu do rozwiązywania problemów społecznych
Unsplashed background img 3

Dziennikarstwo danych i otwarte dane

Od stycznia 2015 r. fundacja prowadzi pierwszy polski blog dziennikarstwa danych Datablog.pl. Na serwisie głównie skupiamy się na tematyce politycznej oraz czasami społecznej. Korzystaliśmy z takich zbiorów danych jak GUS, KRS, Krajowy Rejestr Długów, czy dane publiczne uzyskane z podmiotów: Sejm, Komenda Główna Policji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Łącznie na datablogu opublikowaliśmy 122 artykułów, w trakcie całego roku serwis miał 205 870 odsłon. Jednocześnie dziennikarz databloga Piotr Kozłowski pracował nad tłumaczeniem “The Data Journalism Handbook”. W dniach od 14 do 18 października zorganizowaliśmy w Warszawie konferencję dziennikarstwa opartego na danych Data 3.0. Ponadto na serwisie ktorzadzi.pl do końca roku 2015 pojawiło się 30 artykułów opartych o dane publiczne. Rozpoczęliśmy współpracę z serwisem natemat.pl publikując artykuły oparte o serwis ktorzadzi.pl. W grudniu rozpoczęliśmy rozmowy z Google Inc. w sprawie wsparcia finansowego i mentorskiego naszego narzędzia dla dziennikarzy opartego o dane publiczne z całej Europy. Fundacja także stale wspiera media w tworzeniu materiałów opartych o dane, głównie poprzez kontakt emailowy (11 kontaktów). W 2015 roku odbyliśmy także szereg spotkań w sprawie formy udostępniania danych publicznych przez Kancelarię Sejmu. Efektem spotkań było zwiększenie dostępności danych poprzez kanał RSS na stronie polskiego Sejmu.



Dziennikarstwo danych to sposób na wzmocnienie i uwiarygodnienie mediów
Unsplashed background img 3

Projekty

Z początkiem roku postanowiliśmy koncentrować się na projektach strategicznych, które zamierzamy kontynuować w kolejnych latach. Większość z nich udało się utrzymać, tylko jeden musieliśmy zawiesić. Nasze działania zgodnie z misją pogrupowaliśmy na związane z transparentnością i wykorzystywaniem danych publicznych oraz te związane z rozwijaniem społeczeństwa informacyjnego.



2015 rok to przede wszystkim premiera naszego strategicznego projektu ktorzadzi.pl, czyli serwisu internetowego, na którym tworzymy mapę powiązań publiczno-prywatnych związanych głównie ze światem polityki i biznesu. Projekt udało się nam rozpocząć dzięki wsparciu finansowemu Fundacji im. Stefana Batorero w ramach programu Obywatele dla demokracji. W stworzeniu serwisu pomogła nam fundacja Civio z Madrytu oraz spółka Transparent Data, prowadząca serwis przeswietl.pl, która udostępniła nam swe bazy danych. Na serwisie w formie interaktywnych wizualizacji można sprawdzić powiązania danego polityka z innymi politykami, osobami biznesu lub organizacjami. Chcieliśmy udowodnić, że można informować o powiązaniach sfery biznesu i polityki w formie weryfikowalnej i opartej na oficjalnych danych, podając ich źródła. 

W serwisie prześwietlamy obecnie 22 tys. podmiotów (osób oraz organizacji) wraz z ich powiązaniami, z których korzystało przez cały rok 77 956 użytkowników. Opublikowaliśmy 30 artykułów, już w maju 2015 roku zajmując się tematem Trybunału Konstytucyjnego. Użytkownicy serwisu pobrali 230 sztuk naszych wizualizacji. Wielkim zainteresowaniem cieszył się materiał dotyczący powiązań w Telewizji Polskiej. W mediach pojawiło się 151 materiałów prasowych na temat naszego projektu.

W projekt merytorycznie zaangażowani byli Łukasz Żyła - główny dziennikarz serwisu, dr hab Michał Bernaczyk - prawnik specjalizujący się w prawie przetwarzania danych, Piotr Kozłowski - dziennikarz. Spory wkład organizacyjny wniósł natomiast Arkadiusz Walkowiak - specjalista ds. administracyjnych. W prace serwisu zaangażowało się łącznie 16 wolontariuszy. W trakcie realizacji projektu natrafiliśmy na szereg problemów, przede wszystkim technologicznych. Głównym problemem okazała się jakość baz danych oraz kłopoty z ich integracją, stąd na serwisie zaczęły się pojawiać np. powielone powiązania pomiędzy tymi samymi podmiotami. Pierwszy rok prowadzenia serwisu uznaliśmy więc za eksperymentalny, wyciągając konkretne wnioski na przyszłość. Główny cel jaki sobie postawiliśmy na kolejny rok to poprawienie kilku funkcji administracyjnych serwisu i zwiększenie automatyzacji jego prowadzenia oraz dalsze wprowadzanie i aktualizowanie powiązań wraz z artykułami. Cel ten chcemy osiągnąć, pozyskując środki z kampanii crowdfundingowej, którą zamierzamy przeprowadzić w połowie 2016 roku.

TYGODNIK SOLIDARNOŚĆ

"Dzięki zastosowanej technologii można prześwietlić powiązania danego polityka z instytucjami i biznesem, czyli to kto, gdzie i kiedy zasiadał w zarządzie danej spółki. Portal to zatem doskonałe narzędzie do zwiększania transparentności działań władzy."

Udało się
Stworzyć serwis - połączyć bazy danych, dostosować wizualizacje.
Opublikować 49 artykułów opartych o oficjalne bazy danych publicznych.
Nie udało się
Rozbudować panelu administracyjnego i funkcji zarządzania.

Aplikacja Parlament

Z początkiem roku udostępniliśmy w pełnej wersji aplikację Parlament w sklepie Google Play na systemy Android. Parlament to pierwsze w Polsce narzędzie pozwalające śledzić prace posłów na telefonach komórkowych prawie na żywo. Aplikacja pobiera oficjalne dane związane z pracą Sejmu i na bieżąco podaje takie informacje jak wyniki głosowań, ostatnio głosowane ustawy, podział głosów etc. Całą funkcjonalność można znaleźć na stronie parlament.media30.pl. Aplikacja została stworzona dzięki wsparciu finansowym Ministerstwa Cyfryzacji, wsparciu technologicznym firmy Xamarin oraz Sunlight Foundation. Bazę danych pobieraliśmy poprzez (technicznie poprzez API) z serwisu mojepanstwo.pl prowadzonego przez fundację ePaństwo. Prace nad aplikacją trwały od września 2014 roku. Z końcem roku 2015 aplikacja miała 2348 pobrań. Narzędzie zaprojektowaliśmy w taki sposób, że w bardzo łatwy sposób można je stworzyć na kolejne systemy jak IOS czy Windows Phone. W pierwszej fazie funkcjonowania aplikacji, zostały w niej zintegrowane dane związane z pracą Sejmu, w 2016 zakładamy jej rozwinięcie o dane z Senatu. Aktualnie, aby wdrożyć wersję aplikacji na IOS, musimy stworzyć interfejs do aplikacji, niestety na to działanie zabrakło nam środków finansowych. Jednocześnie pod koniec 2015 dostawca danych zmienił zupełnie ich strukturę, dlatego aplikacja stała się coraz bardziej awaryjna. W przypadku nie pozyskania przez nas dodatkowych środków na doprowadzenie aplikacji do stabilnej wersji na systemy IOS i Android, będziemy prawdopodobnie zmuszeni zawiesić projekt, czekając na możliwości zaangażowania zasobów ludzkich i finansowych. Aplikację można pobrać w sklepie Google Play.

SPIDERSWEB.COM

"Parlament już teraz jest ważną, przydatną i przede wszystkim bardzo potrzebną aplikacją, która nie tylko umożliwia dostęp do danych publicznych, ale sprawia, że możemy je mieć dobrze skatalogowane, uporządkowane i zawsze pod ręką."

PORTAL SAMORZĄDOWY

"Aplikacja Parlament pokazuje możliwości jakie daje ponowne wykorzystanie danych udostępnianych przez instytucje publiczne."

Udało się
Stworzyć główny rdzeń aplikacji.
Opublikować aplikację na system Android.
Zaprogramować aplikację na system IOS.
Nie udało się
Opublikować aplikacji na system IOS, ponieważ nie udało się przygotować interfejsu aplikacji.

Datablog to pierwszy serwis dziennikarstwa danych w Polsce. Uprzednio prowadzony przez Piotra Kozłowskiego, który dołączył do fundacji pod koniec 2014 roku. Od tego czasu serwis rozwijamy w oparciu o własne zasoby i narzędzia, wykorzystując także bezpłatne aplikacje do wizualizacji danych online. W 2015 roku korzystaliśmy z takich zbiorów danych jak GUS, KRS, Krajowy Rejestr Długów, czy dane publiczne uzyskane z podmiotów: Sejm, Komenda Główna Policji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Łącznie na datablogu opublikowaliśmy 122 artykułów, w trakcie całego roku serwis miał 205 870 odsłon. Datablog.pl od samego początku stanowi także doskonałe miejsce do nauki dziennikarstwa danych. Serwis podawany jest m.in. jako źródło informacji na zajęciach uniwersyteckich. Na datablogu prowadzimy cykliczną szkołę dziennikarstwa danych m.in. w oparciu o materiały “School of Data”. Nasze artykuły stale są cytowane przez wiele mediów w całej Polsce.



Udało się
Stworzyć nowy layout i identyfikację databloga.
Opublikować 122 artykułów.

Nasza działalność związana z edukacją programowania w ramach misji kreowania społeczeństwa informacyjnego wzięła się z naszego własnego doświadczenia w budowaniu narzędzi internetowych. Od samego początku naszej działalności poszukiwaliśmy programistów do odpowiednich technologii, którzy byliby jednocześnie zaangażowani w naszą misję i mogli na stałe związać się z fundacją. Niestety zazwyczaj na próżno. Na własnej skórze przekonaliśmy się, że na rynku pracy po prostu brakuje obecnie programistów. Zaś według przewidywań Komisji Europejskiej, do 2020 roku będzie brakować 900 tysięcy specjalistów w dziedzinie ICT. Stąd nasza platforma apki.org. Postanowiliśmy oprzeć się na najlepszych światowych wzorcach, tworząc jednak narzędzie polskojęzyczne, wychodząc z założenia, że często barierą dla młodych osób do sięgnięcia po materiały edukacyjne czy kursy jest właśnie język angielski. Chociaż nie jest to bariera nie do przejścia, jednak znacznie utrudnia wejście w świat programowania, zwłaszcza młodym osobom o mniejszych szansach edukacyjnych pochodzących z terenów wiejskich lub mniejszych miejscowości oraz tym defaworyzowanym, pochodzącym z mniej zamożnych rodzin. 

Platforma została oddana do użytku we wrześniu 2015 roku, a prace nad nią trwały 4 miesiące. Stworzyliśmy 5 kursów online z interaktywnymi zadaniami, które weryfikowane są w przeglądarce z języków: javascript, python, c#, ruby. W końca roku na serwisie rozwiązano 116000 zadań, zarejestrowanych było 5443 użytkowników, a liczba wszystkich użytkowników wyniosła 12 196. W przeprowadzonym w grudniu konkursie dla uczniów szkół średnich na najlepszą aplikację społeczną zwyciężyła grupa uczniów z Zespołu Szkół nr 6 z Jastrzębia-Zdroju, która stworzyła aplikację “Sówka”, grę edukacyjną dla wszystkich osób z zaburzeniami komunikacji językowej. Platformę apki prezentowaliśmy m.in. podczas Europejskiego Tygodnia Kodowania w Centrum Nauki Kopernik.

Aktualnie serwis nadal funkcjonuje w wersji Beta, przejście do stabilnej wersji, z której będziemy dumni, w zależności od naszych możliwości, powinno nastąpić pod koniec 2016 roku. Serwis powstał dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Cyfryzacji oraz wsparciu technologicznemu Hackerearth z Indii (ta nie do przecenienia pomoc zaoszczędziła nam wiele miesięcy pracy). Patronat medialny nad serwisem objęły: Komputer Świat, Edulandia, Magazyn Programista, Cogito, Superbelfrzy. Projekt wsparła także firma iSpot, która ufundowała sprzęt elektroniczny dla zwycięzców konkursu.

MAGAZYN PROGRAMISTA

"Apki.org to pierwszy w Polsce otwarty portal e-learningowy skierowany do młodzieży i kadry edukacyjnej, ale także do wszystkich zainteresowanych kształceniem z zakresu programowania."

KOMPUTER ŚWIAT

"Dzięki otwartej i bezpłatnej formule platformy apki.org jest ona dostępna dla każdego, kto będzie zainteresowany nauką programowania."



Udało się
Stworzyć interaktywną platformę kursów z programowania online.
Przeprowadzić konkurs na najlepszą aplikację.
Stworzyć 5 kursów z programowania.
Unsplashed background img 3

lab 3.0

W celu dotarcia bezpośrednio do młodych osób powołaliśmy do życia 16 labów 3.0 w szkołach średnich na terenie 10 województw. Każde miejsce wyselekcjonowaliśmy z ponad 100 zgłoszeń. Z końcem sierpnia przeszkoliliśmy 16 nauczycieli, którzy do końca listopada prowadzili dodatkowe zajęcia z programowania i tworzenia aplikacji społecznych dla uczniów. Łącznie przeszkolonych zostało 305 osób. Każdy uczeń uczestniczył średnio w 7 zajęciach, podczas których wykorzystywana była m.in. nasza platforma apki.org oraz bezpłatne narzędzia do tworzenia aplikacji. Labom liderowała Barbara Halska, nauczycielka roku 2014 MEN z fundacji Media 3.0. Ideą prowadzonych labów jest nie tylko nauka programowania, ale także angażowanie się społeczne młodych ludzi np. poprzez tworzenie aplikacji społecznych. Laby w pierwszym roku funkcjonowały w ścisłej zależności od serwisu apki.org. W celu ich dalszego rozwoju fundacja zamierza podjąć współpracę z jakimś partnerem komercyjnym mogącym wesprzeć działania.

Udało się
Powołać do życia 16 klubów lab 3.0.

Projekty, które zawiesiliśmy

Ekopuszka

W maju rozpoczęliśmy prace koncepcyjne nad projektem o roboczej nazwie “Ekopuszka” w ramach szerszego programu “Inteligentnemiasta.org”. Projekt miał na celu zwiększenie możliwości przetwarzania danych związanych ze środowiskiem i tym samym zwiększenie wiedzy na temat m.in. zanieczyszczeń powietrza. Zaprojektowaliśmy urządzenie zbierające dane ze środowiska jak temperatura, jakość powietrza (konkretne substancje jak CO2 czy pyły zawieszony), wilgotność, hałas. Do lipca opracowaliśmy też projekt obwodu drukowanego wraz z zaprogramowaniem oraz zakupiliśmy sprzęt do wykonania prototypu. Prace nad projektem prowadziliśmy w trybie open source na serwisie github. Dane zbierane z urządzenia zamierzaliśmy przetwarzać w czasie rzeczywistym i wizualizować w przystępnej formie. Zmuszeni byliśmy zawiesić projekt w sierpniu ze względu na brak wystarczających zasobów ludzkich i finansowych. Projekt narzędzia znajduje się aktualnie na serwisie github, w 2016 roku zamierzamy pozyskać innych partnerów w celu stworzenia prototypu urządzenia oraz aplikacji wizualizującej dane.



Udało się
Stworzyć koncept narzędzia.
Wykonać projekt urządzenia i rozpocząć prace wykonawcze.
Nie udało się
Stworzyć prototypu urządzenia ze względu na brak wystarczających zasobów ludzkich i finansowych.
Unsplashed background img 3

Współpraca międzynarodowa

Tworząc internetowe narzędzia czerpiemy z doświadczeń i wzorców najważniejszych organizacji na świecie, z którymi współpracujemy przy pracy nad konkretnymi projektami.

Dzięki współpracy z Fundacją Civio tworzony był i rozwijany serwis ktorzadzi.pl. Media 3.0 razem z Civio aktualnie wspólnie rozwija kod programistyczny, postanowiono także wymieniać się funkcjami serwisów ktorzadzi.pl oraz quienmanda.es. W lipcu zawiązano współpracę z organizacją Hackerearth z Indii przy tworzeniu narzędzia apki.org. Hackerearth to największa organizacja zajmująca się nauką programowania w Indiach. Organizacja wsparła nas narzędziem do kompilowania wielu języków programowania na platformie apki.org. Przy budowie aplikacji Parlament dzięki wsparciu amerykańskiej Sunlight Foundation, korzystano ze wzorców amerykańskiej aplikacji Congress.


Unsplashed background img 3

Dzielimy się doświadczeniem i wiedzą

W Fundacji Media 3.0 dzielimy się zarówno naszą wiedzą jak i doświadczeniem. 30 sierpnia przeprowadziliśmy szkolenie dla 16 nauczycieli z całej Polski z kreatywnego nauczania programowania młodzieży z wykorzystaniem nowych technologii oraz naszej platformy apki.org. Dla Fundacji Imago w maju i czerwcu prowadziliśmy szkolenia z tworzenia stron internetowych zgodnych ze standardem WCAG 2.0. W marcu przeprowadziliśmy szkolenie z wizualizacji danych i tworzenia infografik dla 30 pracowników Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Realizując naszą misję działania na rzecz dostępu do informacji publicznej, przeprowadziliśmy szkolenia z tworzenia dostępnych i otwartych treści dla urzędników w Jastrzębiu-Zdroju oraz Starostwie Powiatowym w Koszalinie. W ramach konferencji Data 3.0 przeszkoliliśmy z dziennikarstwa danych i pracy z danymi publicznymi 30 dziennikarzy z największych mediów z całej Polski. W Rybniku od lipca prowadzimy Lab, w którym rozpoczęliśmy działania edukacyjne dla organizacji pozarządowych, instytucji publicznych. W kwietniu przyjęliśmy także na praktyki ucznia ZST w Rybniku, który kształcił się w języku Ruby. Kamil został na stałe w zespole fundacji. W lipcu we współpracy z Politechniką Śląską w rybnickim labie praktyki odbywało 3 studentów, pracując w trybie media labowym i tworząc aplikację przetwarzającą dane z zamówień publicznych. W trakcie roku stworzyliśmy także 3 podręczniki: “Tworzenie wizualizacji i infografik”, “Redaktor dostępnych treści” i “Programuj apki. Wstęp do programowania”. W 2015 roku rozpoczęliśmy projekt pod nazwą Akademia 3.0. Akademia w zamierzeniu ma grupować wszystkie działania edukacyjne fundacji.


Unsplashed background img 3

Wydarzenia

Swe cele realizujemy także organizując spotkania, konferencje oraz uczestnicząc w polskich oraz międzynarodowych inicjatywach.

14-16 października w Warszawie zorganizowaliśmy Data 3.0, czyli pierwszą konferencję połączoną z warsztatami skierowaną do dziennikarzy i przedstawicieli mediów z całej Polski. Łącznie w wydarzeniu uczestniczyło 40 osób, w tym dziennikarze z takich mediów jak Gazeta Wyborcza, Wirtualna Polska, Polska the Times, Super Express, Onet, Forbes. Na konferencji swe narzędzia prezentowali: Sieć Obywatelska Watchdog, mamprawowiedziec.pl, mojapolis.pl oraz fundacja Media 3.0 (ktorzadzi.pl). W tym samym czasie współorganizowaliśmy Hackathon wyborczy (razem ze Stowarzyszeniem 61 i fundacją ePaństwo) w partnerstwie z Google Polska. Efektem hackathonu były infografiki i aplikacje wizualizujące dane związane z kandydatami do Sejmu. 16 października w Centrum Nauki Kopernik Barbara Halska z fundacji Media 3.0 brała udział w debacie „Jaka jest przyszłość nauki programowania w Polsce?” organizowanej pod patronatem Ministerstwa Cyfryzacji. Zaprezentowaliśmy również naszą platformę apki.org. W październiku wzięliśmy udział w Europejskim Tygodniu Kodowania współtworząc polską inicjatywę. Łącznie zorganizowaliśmy 16 wydarzeń w 10 województwach, w tym czasie znacznie zwiększyła się liczba użytkowników serwisu apki.org. Łącznie w Polsce odnotowano 2200 wydarzeń podczas ETK. 


Unsplashed background img 3

Standardy zarządzania

Ponieważ elementem naszej strategii na 2015 rok, było zwiększenie efektywności w dobrym zarządzaniu i organizacji, udało się nam podjąć kilka kroków. Wprowadziliśmy rejestry umów do każdego prowadzonego projektu, stworzyliśmy kalendarz pracy online, wdrożyliśmy program Google for Nonprofits. W połowie roku zdecydowaliśmy, że w zarządzaniu projektami wykorzystujemy tylko jedno narzędzie - Trello. Podjęliśmy decyzję o powołaniu Rady Programowej fundacji.  Do zespołu fundacji dołączył z początkiem roku dr hab Michał Bernaczyk, którego doświadczenie i wiedza na styku prawa i technologii, pozwoliła na sprawniejsze funkcjonowanie fundacji. Z powodów wcześniejszych problemów księgowych zdecydowaliśmy się dokonać outsourcingu usług księgowych i 1 marca podpisaliśmy umowę z firmą księgową MrWallet. Przy projektowaniu naszych narzędzi i ich zarządzaniu zaczęliśmy stosować metodę Design Sprint opracowaną przez Jake’a Knapp’a i stosowaną na co dzień m.in. w Google.


Finanse, czyli nasze konta

Na dzień 31.12.2015 nasze konta zamknęliśmy nadwyżką finansową 182 219,23 zł. Jednak znaczna część tej kwoty była związana z zobowiązaniami kolejnego roku. Przychód fundacji wyniósł 821 382,48 zł, co stanowiło 288% przychodu z roku 2014 roku. Jednak równocześnie nastąpił podobny wzrost wydatków, które wyniosły 655 316,49 zł, co stanowiło 311% kosztów roku 2014.

Jak widać, w 2015 odnotowaliśmy spadek kosztów wynagrodzeń w odniesieniu do wszystkich kosztów. W 2014 procent wynosił 71,5%, w 2015 to 55,4% - 363 136,13 zł. Spadek ten wynika z faktu dynamicznego rozwoju fundacji w roku 2015 i konieczności korzystania z usług zewnętrznych oraz współpracy z osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą. Z powodu rozbudowanych działań i szybkiego tempa rozwoju, w fundacji dotąd nie wprowadziliśmy schematu wynagrodzeń na poszczególne stanowiska. Zakładamy, że nastąpi to w kolejnym roku.



Struktura przychodów

Struktura wydatków



Struktura przychodów fundacji :

Pomimo, że w roku 2015 nie zdecydowaliśmy się na dedykowaną kampanię dot. przekazywania darowizn na rzecz fundacji i stałego wspierania, staraliśmy się komunikować o naszych działaniach w trakcie każdych realizowanych projektów. Do wspierania fundacji staramy się przekonywać przy realizacji każdych działań. W roku 2016 zamierzamy przeprowadzić dedykowaną kampanię na rzecz wspierania naszej organizacji i uruchomić automatyczne i sprawne sposoby przekazania darowizn poprzez takie systemy jak paypal czy dotpay.

Dotacje dofinansowujące działania fundacji pochodzą nieustannie wyłącznie z organizacji i instytucji polskich. W związku z czym fundacja zamierza skoncentrować swe wysiłki także na pozyskiwanie dotacji ze źródeł spoza Polski. Fundacja im. Stefana Batorego wspierała w 2015 roku przede wszystkim realizację projektu ktorzadzi.pl, w tym prowadzenie serwisu datablog.pl oraz organizację konferencji Data 3.0, od fundacji otrzymaliśmy także wsparcie na rozwój instytucjonalny i przygotowania do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Z kolei od Ministerstwa Cyfryzacji otrzymaliśmy wsparcie na działania związane z nauką programowania tj. stworzenie serwisu apki.org i powołanie do życia 16 szkolnych labów 3.0.

W marcu 2015 rozpoczęliśmy działalność gospodarczą. Działania przygotowujące rozpoczęliśmy już w listopadzie 2014 roku dzięki wsparciu na rozwój instytucjonalny przyznanemu przez Fundację im. Stefana Batorego. W pierwszym roku działalności skoncentrowaliśmy się na projekcie otworzstrone.pl, w ramach którego wspieraliśmy instytucje publiczne w spełnianiu standardów WCAG 2.0 na stronach internetowych. Nie tylko wdrażaliśmy same standardy, ale także szkoliliśmy urzędników, udostępnialiśmy swój własny podręcznik wskazujący w jaki sposób treści i dane powinno się prezentować, aby były dostępne i otwarte. Łącznie zawarliśmy 13 umów na modyfikowanie i tworzenie 25 stron internetowych. Wykorzystując nasz autorski system do konsultacji społecznych w Jastrzębiu-Zdrój wdrożyliśmy platformę do konsultacji. W roku 2015 staliśmy się także członkiem Sieci Pozarządowych Instytucji Rynku Pracy


W roku 2015 podpisaliśmy umowę z biurem rachunkowym Mr Wallet. Każdy z projektów, łącznie z tymi prowadzonymi w ramach działalności gospodarczej, rozliczamy na osobnych kontach i rachunkach. Stąd bardziej przejrzyście panujemy nad realizacją poszczególnych zadań w ramach całości. 

Środki zgromadzone na kontach fundacji pozwolą na dalsze prowadzenie projektu ktorzadzi.pl oraz rozwinięcie otwartego labu technologicznego w Rybniku. W 2016 roku planujemy także rozpocząć nowy projekt Otwartepanstwo.pl. Perspektywę finansową na rok 2016 zakładamy jednak niższą aniżeli w roku 2015 z uwagi na bardzo wąskie możliwości wsparcia ze strony organizacji i instytucji zewnętrznych. W 2016 roku nasze przychody będą w głównej mierze uzależnione od działań w obszarze fundraisingu, dlatego powołaliśmy do życia stanowisko specjalisty ds. fundraisingu fundacji. W dalszym ciągu będziemy realizować cele naszej strategii uniezależnienia się od grantów zewnętrznych. Jednym z naszych celów jest też zmniejszenie wydatków administracyjnych.


Unsplashed background img 3

Komunikacja i media

Z uwagi na specyfikę polskiego rynku, stale korzystamy głównie z jednego medium społecznościowego - facebooka. W trakcie roku nie stworzyliśmy głównej strategii promocji fundacji, poszczególne działania promocyjne wiązały się z konkretnymi projektami. Wprowadziliśmy stały system monitoringu, nie korzystaliśmy jednak z rozwiązań automatycznych. W trakcie naszych działań udało się nam pozyskać wielu partnerów medialnych jak Agora, Natemat.pl, Magazyn Programista, Komputer Świat. Stale korzystamy także z własnych kanałów jak możliwości publikacji w serwisie ngo.pl, natemat.pl, innpoland.pl. Powołaliśmy do życia kilka nowych marek jak apki.org, akademia 3.0, ktorzadzi.pl. Nadal wszystkie materiały promocyjne tworzymy sami, dzięki czemu możemy szybko reagować w komunikacji. Od początku roku korzystamy z aplikacji powtoon.com, infogr.am i bezpłatnych aplikacji do tworzenia grafik. Do zarządzania komunikacją medialną wykorzystujemy darmowe aplikacje Google (Docs, Calendar, etc) wraz z wtyczkami.


Unsplashed background img 3

Dotarcie i rezultaty

W 2015 roku na naszych serwisach mieliśmy 162 805 unikalnych użytkowników.Facebook parlament Według naszych szacunków poprzez kampanie dotarliśmy do ok. 400 000 odbiorców. Liczba publikacji na temat serwisu ktorzadzi.pl wyniosła 151, zaś apki.org aż 205 w takich miejsach jak Komputer Świat, Magazyn Programista, Radio Zet, Dwutygodnik Cogito, Edulandia.pl, czy ngo.pl. Pod koniec roku zaczęliśmy monitorować ogólne rezultaty wszystkich działań, szacując, że na temat działań fundacji zostało opublikowanych ok. 600 artykułów. Skupiając się na kampaniach w mediach społecznościowych i opierając się głównie na serwisie facebook.com oraz youtube, osiągnęliśmy bardzo zadowalające rezultaty. Łącznie dotarliśmy do 123 742 unikalnych użytkowników. A liczba “lajków” naszego głównego fanpage’a wzrosła o 133%. Materiały związane z naszą działalnością pojawiały się w najważniejszych mediach w kraju jak Radio Zet, natemat.pl czy Press. Nasi odbiorcy zainteresowani są takimi słowami kluczowymi jak polityka, transparentność, parlament, wizualizacje danych, dziennikarstwo danych, darmowe kursy, programowanie, nauka programowania, aplikacje społeczne, nowe technologie dla ngo. Większość naszych odbiorców to osoby w wieku od 15 do 35 roku życia. Największe dotarcie w mediach społecznościowych osiągnęliśmy postem dotyczącym premiery aplikacji Parlament, który dotarł do 71326 osób. Nasze cele na najbliższy rok, to pozyskanie kolejnych partnerów medialnych i stworzenie procedur monitoringu osiąganych rezultatów.

Unsplashed background img 3

Nie jesteśmy sami

Stale zwiększa się liczba osób i organizacji, które bezinteresownie wspierają nasze wysiłki w działaniach na rzecz transparencji i kreowaniu społeczeństwa informacyjnego. Najbardziej niesamowite wsparcie otrzymaliśmy od organizacji z Indii - Hackerearth, a mianowicie otrzymaliśmy możliwość kompilowania języków programowania na platformie apki.org, nad takim rozwiązaniem z pewnością pracowalibyśmy wiele długich miesięcy! Sunlight Foundation wsparła nas przy wdrożeniu aplikacji Parlament; Fundacja Civio służyła dobrą radą przy prowadzeniu serwisu ktorzadzi.pl; Ministerstwo Cyfryzacji - udostępniło nam salę w siedzibie MC na uroczyste zakończenie konkursu dla szkół platformy apki.org; dzięki zespołowi mamprawowiedziec.pl mogliśmy zwizualizować dane z oświadczeń majątkowych posłów przed zakończeniem kadencji, dr Michał Bernaczyk jeszcze zanim znalazł się w bardziej stałej formie w fundacji, zorganizował spotkanie z Kancelarią Sejmu w sprawie udostępniania danych; Fundacja Imago wsparła nas logistycznie w Rybniku, Kamil Mrozek właściwie przez cały rok administrował stronę internetową fundacji; Ewa Dziardziel na datablog.pl stworzyła wiele świetnych materiałów dziennikarskich opartych o dane, Olgierd Kowaliszyn zaprogramował wizualizacje dot. zmian w Telewizji Polskiej na serwisie ktorzadzi.pl; z Bartoszem Mioduszewskim mogliśmy skonsultować kilka istotnych projektów i działań fundacji; adwokat Michał Jarmundowicz udzielił nam wiele porad w zakresie bieżącego funkcjonowania; firma iSpot udzieliła nam znacznych zniżek przy zakupach sprzętu komputerowego.


Unsplashed background img 3

Niektóre z wielu lekcji, których nauczyliśmy się w minionym roku

  • W obecnych czasach instytucje publiczne coraz częściej poszerzają zakres swych e-usług publicznych i otwierają częściowo swe dane lub też przynajmniej zaczynają się interesować tematem otwartości i technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Rola takich organizacji jak Media 3.0 nie powinna polegać tylko na stworzeniu czy wdrożeniu jakiegoś rozwiązania w danej instytucji, ale na całościowym wsparciu instytucji publicznej począwszy od edukacji z zakresu ICT, prawa przetwarzania danych i dostępu do informacji publicznej, a skończywszy na doradztwie czy to w metodzie design thinking czy ogólnie metodach zakładających projektowanie zorientowane bardziej na użytkownika.

    grade
  • Dywersyfikacja finansowania naszej fundacji powinna być kluczową kwestią dla dalszego funkcjonowania fundacji w obecnej formie. Uzależnienie się od grantów zewnętrznych może powodować znaczny zastój w działaniach. Jedną z form dywersyfikacji może stanowić pozyskiwanie środków finansowych z prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei “rzucanie się” na wiele różnych form finansowania wymaga znacznego zaangażowania personelu fundacji, co może powodować mniejsze zaangażowanie w realizacji działań statutowych. Kluczem jest tutaj stały monitoring, elastyczność i planowanie. W Media 3.0 zdecydowaliśmy się na rozpoczęcie działalności gospodarczej w 2015 roku, którą udało się rozwinąć, kolejne możliwości jak crowdfunding, fundraising zamierzamy wykorzystać w przyszłym roku.

    grade
  • Zarządzanie organizacją pozarządową zazwyczaj różni się od tego z podmiotu komercyjnego, przede wszystkim faktem niestabilności kadry wynikającej wprost z niestabilności finansowej. Powinno się dążyć do harmonijnego i sukcesywnego wdrażania w prace fundacji kolejnych osób, które najpierw zostają osobami wykonującymi zadania, następnie współpracownikami, po czym pracownikami. Z ustanowieniem czegoś na rodzaj “szczebli” powinno się łączyć nie tylko zakres wynagrodzenia, ale różnego rodzaju przywileje, których w organizacjach pozarządowych nie brakuje (np. możliwość pracy w swobodnych godzinach pracy, bezpłatne szkolenia i wyjazdy zagraniczne). Takie postanowienie założyliśmy właśnie na rok 2016.

    grade
  • Z danych raportu podsumowującego trzeci sektor w Polsce, wynika, że wpływanie na stan prawny, działania strażnicze lub rzecznicze podejmuje 28% organizacji. Od kilku lat w Polsce obserwujemy znaczny wzrost liczby organizacji strażniczych. Naszym zdaniem to jednak ciągle mało. Zautomatyzowanie sposobów kontroli i obserwacji władzy jak np. serwis ktorzadzi.pl nie zastąpi grup osób lobbujących za konkretnymi zmianami lub generujących odpowiednie efekty, wykorzystując tego typu narzędzia. Jednocześnie wielkim problemem jest brak kooperacji i chęci wspólnego działania, często obserwujemy “chorą rywalizację” wśród organizacji. Prawdopodobnie wynika to z faktu, że organizacje działające w tej materii od dawna nie chcą stracić swej pozycji (ponieważ są uwiązani w grantach zewnętrznych), zaś nowe twardo chcą zaistnieć tu i teraz. W naszym przypadku współpraca z innymi organizacjami strażniczymi przyniosła tylko same korzyści.

    grade
  • Jeszcze bardzo dużo pracy czeka organizacje i instytucje mogące mieć wpływ na zwiększenie kompetencji dziennikarzy w Polsce. Czwarta władza jest obecnie w bardzo trudnym momencie - nowy rząd upartyjnia media publiczne. Dziennikarstwo danych w Polsce realizowane jest jeszcze w powijakach. Jedynym miejscem bytności materiałów prasowych opartych na danych jest serwis Biqdata Gazety Wyborczej. Niestety w serwisie bardzo rzadko pojawiają się obszerne raporty dotyczące transparentności. W momencie gdy wiele mediów jest powiązanych partyjnie, a dziennikarze zakłamują rzeczywistość na niespotykaną do tej pory skalę, jedynym sposobem mogącym cokolwiek zmienić jest zwiększanie kompetencji dziennikarzy w zakresie korzystania z danych (w tym publicznych), ich przetwarzania i prezentacji. 

    grade

Unsplashed background img 3

To, co osiągnęliśmy dzięki wspierającym i naszym darczyńcom

Łączna liczba użytkowników korzystających z naszych narzędzi to 162 805.
116 000 zadań w 2015 roku rozwiązali użytkownicy naszego nowego narzędzia do nauki programowania apki.org.
Stworzyliśmy pierwszą w Polsce interaktywną mapę powiązań polityki i biznesu ktorzadzi.pl, znacznie przyczyniając się do zwiększenia transparentności w życiu publicznym. Na serwisie prześwietlamy 22 tys. podmiotów.
Powołaliśmy 16 klubów do nauki programowania i tworzenia aplikacji społecznych w szkołach średnich na obszarze 10 województw.
Naszym głównym sukcesem 2015 było jednak zamknięcie budżetu na plusie, możliwość przeprowadzki i stworzenie labu na rybnickim kampusie uniwersyteckim oraz z zaufaniem darczyńców do naszych działań i naszej organizacji.

"Dziękujemy za to, że byliście i jesteście z nami!"

Zarząd Fundacji Media 3.0